Cache PrestaShop. Jak działa pamięć podręczna w sklepie internetowym?

20 marca 2023

Zmieniasz cenę na czas promocji, a Klient pisze, że w sklepie wciąż widzi starą, więc programista radzi: „wyczyść cache”. Klikasz, odświeżasz i nic się nie zmienia. Cache to termin kojarzony ze stronami internetowymi i tematyką e-commerce. Nie każdy jednak wie, co oznacza i do czego służy. Dowiedz się, jak działa pamięć cache w sklepie na PrestaShop i co zrobić, gdy przycisk w panelu nie wystarcza.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • czym jest cache i gdzie działa w sklepie na PrestaShop,
  • który cache wyczyścić, gdy sklep pokazuje starą wersję strony,
  • kiedy pamięć podręczna spowalnia sklep zamiast go przyspieszać,
  • czy szybszy sklep wymaga cache, czy lepszego serwera.

Spis treści:

    Cache, czyli pamięć podręczna: co to jest?

    Co to jest pamięć podręczna? To cyfrowy schowek (z ang. cache), w którym przeglądarka lub serwer zapisuje tymczasowe kopie plików strony, takie jak zdjęcia, skrypty czy arkusze stylów. Dzięki temu przy kolejnej wizycie sklep nie musi pobierać wszystkiego od nowa, ale ładuje dane błyskawicznie z dysku użytkownika. Pamięć cache ma Twój komputer, przeglądarka, serwer i sam sklep internetowy.

    Cache to mechanizm magazynujący treści cyfrowe, którego głównym zadaniem jest przyspieszenie działania sklepu internetowego. Buforuje on treści w taki sposób, aby nie trzeba ich było generować na serwerze lub ściągać bezpośrednio z serwera, tylko można było skorzystać z ich wersji zmagazynowanej. Dzięki temu czas, w jakim przeglądarka przygotowuje i wyświetla nam strony sklepu internetowego, jest krótszy.

    Weźmy stronę kategorii z butami. Żeby ją pokazać, sklep pobiera z bazy danych listę produktów, ceny, zdjęcia i filtry, a potem składa z tego stronę według szablonu motywu. Bez pamięci podręcznej robi to przy każdym wejściu każdego Klienta. Z cache wykonuje tę pracę raz, a kolejnym osobom pokazuje gotowy wynik, dopóki coś się nie zmieni.

    Pliki cache to zapisane kopie, z których korzysta pamięć podręczna. W przeglądarce są to zdjęcia, arkusze stylów i skrypty strony pobrane przy poprzedniej wizycie. W sklepie na PrestaShop to m.in. skompilowane szablony motywu oraz połączone pliki CSS i JavaScript. Usunięcie plików cache nie kasuje produktów, zamówień ani kont Klientów, tylko zmusza system do przygotowania kopii od nowa, dlatego pierwsze wejście na stronę po czyszczeniu trwa dłużej.

    Mężczyzna piszący na laptopie i wizualizacje operacji komputerowych 

    Gdzie w sklepie na PrestaShop działa cache?

    Sklep internetowy nie jest jedną prostą aplikacją, tylko skomplikowanym systemem składającym się z wielu elementów: przeglądarki internetowej, sieci internet, serwera generującego treści sklepu i do tego jeszcze kilkunastu drobniejszych podsystemów. Gdzie w tym wszystkim jest cache? Nie są to łatwe zagadnienia dla laika, jednak pracując ze sklepem internetowym na silniku PrestaShop, warto poznać podstawową strukturę systemu, aby łatwiej się odnaleźć i zrozumieć, o czym piszą do nas administratorzy czy programiści.

    Pamięć podręczna działa w sklepie na kilku poziomach, od przeglądarki Klienta po kod PHP na serwerze. Każdy poziom przechowuje coś innego, odpowiada za niego kto inny i każdy czyści się w inny sposób. Poniższa mapa pomoże Ci ustalić, o którym cache mówi programista albo firma hostingowa.

    Warstwa Co przechowuje Kto ją kontroluje Jak ją wyczyścić
    Przeglądarka Klienta Kopie zdjęć, stylów i skryptów strony Klient, na zasadach ustalonych przez serwer sklepu Odświeżenie strony z pominięciem kopii albo usunięcie danych przeglądania
    CDN (jeśli sklep go używa) Kopie plików, zwykle zdjęć, CSS i JS, na serwerach bliżej Klienta Dostawca CDN i administrator sklepu W panelu dostawcy CDN
    Serwer i cache całych stron Gotowe strony HTML pokazywane kolejnym Klientom Administrator serwera, moduł cache W panelu modułu albo serwera
    PrestaShop Skompilowane szablony Smarty, cache Symfony, połączone pliki CSS i JS Osoba z dostępem do panelu, programista Przycisk na stronie „Wydajność” w panelu, ręcznie folder var/cache
    PHP i cache danych Skompilowany kod PHP (OPcache), dane w pamięci serwera (Memcached, APCu) Administrator serwera, firma hostingowa Po stronie serwera, przez administratora

    Cache przeglądarki i CDN

    Przeglądarka Klienta zapisuje kopie plików ze sklepu i korzysta z nich, dopóki uznaje je za aktualne. O tym, jak długo kopia jest ważna, decydują nagłówki wysyłane przez serwer sklepu (MDN: HTTP caching). Dlatego dwie osoby mogą w tej samej chwili widzieć różne wersje strony: ktoś, kto wchodzi pierwszy raz, dostaje świeże pliki, a stały Klient ogląda baner sprzed tygodnia.

    CDN (Content Delivery Network) to sieć serwerów rozmieszczonych w wielu miejscach, które trzymają kopie plików sklepu bliżej Klienta, więc zdjęcia i skrypty docierają do niego szybciej (Cloudflare). Ceną za tę szybkość jest opóźnienie przy zmianach: po podmianie pliku CDN może jeszcze przez jakiś czas wysyłać starą kopię (dokumentacja PrestaShop).

    Cache serwera i cache całych stron

    Cache całych stron zapisuje gotową stronę HTML i pokazuje ją kolejnym Klientom bez ponownego składania jej przez PrestaShop. Rdzeń PrestaShop takiej funkcji nie ma. Dają ją moduły i serwery HTTP, a część z nich działa tylko w określonym środowisku, np. moduł LiteSpeed Cache dla PrestaShop wymaga serwera LiteSpeed (LiteSpeed Cache dla PrestaShop). Dlatego wybór modułu cache zaczyna się od sprawdzenia, na jakim serwerze stoi sklep.

    Przy cache całych stron najważniejsze jest to, czego nie wolno zapisywać. Koszyk, konto Klienta i proces zamówienia muszą powstawać osobno dla każdej osoby. Jeśli moduł zapisze je jako jedną kopię dla wszystkich, Klient może zobaczyć w koszyku nie swoje produkty albo dane innej osoby.

    Cache w PrestaShop i w PHP

    Sam PrestaShop ma kilka własnych magazynów. Szablony motywu są pisane w języku Smarty, który sklep zamienia na kod PHP i zapisuje, żeby nie robić tego przy każdym wejściu. Część sklepu działa na Symfony, czyli zestawie gotowych narzędzi dla programistów, i ono też trzyma swoje pliki w pamięci podręcznej. Do tego dochodzi CCC (Combine, Compress and Cache), czyli łączenie wielu plików CSS i JavaScript w kilka większych, żeby przeglądarka pobierała ich mniej.

    Najgłębiej leży PHP, język, w którym napisano PrestaShop. OPcache trzyma w pamięci serwera skompilowany kod PHP, więc serwer nie tłumaczy go od nowa przy każdym zapytaniu (optymalizacja PrestaShop). OPcache włącza się na serwerze, a nie w panelu sklepu, więc jego ustawienia to zadanie dla administratora lub wsparcia programistycznego PrestaShop.

    Wizualizacja kolorowego kodu programistycznego 

    Ustawienia cache w panelu PrestaShop

    Większość ustawień pamięci podręcznej, na które masz wpływ bez dostępu do serwera, znajdziesz w panelu sklepu na stronie „Wydajność” (dokumentacja PrestaShop). Nazwy opcji różnią się nieco między wersjami PrestaShop, ale zasady dla działającego sklepu są te same. Szablony motywu nie powinny kompilować się przy każdym wejściu, bo to ustawienie przydaje się tylko programiście, który pracuje nad motywem. Cache szablonów ma być włączony i wyłącza się go wyłącznie na czas szukania błędów, a łączenie plików JavaScript włączaj dopiero po testach, bo połączone skrypty bywają źródłem błędów w modułach.

    Na tej samej stronie sprawdź, czy tryb debugowania jest wyłączony. Pokazuje on szczegóły błędów i mocno spowalnia sklep (konfiguracja PrestaShop). Programiści włączają go przy szukaniu przyczyny błędu, dlatego po każdej takiej pracy upewnij się, że sklep wrócił do trybu produkcyjnego.

    Kiedy cache szkodzi zamiast pomagać?

    Użycie mechanizmu cache’ującego niesie jednak za sobą pewne koszty i ryzyka. Jednym z nich jest nieaktualność treści: zmagazynowana zawartość strony, którą widzimy w przeglądarce lub w CDN, może różnić się od jej aktualnej wersji. Pojawia się konieczność kontrolowania aktualności i odświeżania zawartości cache, co wymaga poświęcania często sporej ilości czasu. Może się okazać, że zastosowanie mechanizmu cache’ującego nie zawsze jest korzystne: sprawdza się najlepiej dla treści o długim czasie aktualności, a zupełnie nie nadaje się dla treści, które są dynamiczne lub bardzo często aktualizowane.

    Mechanizm cache’ujący nie zawsze działa zgodnie z oczekiwaniami. Teoretycznie powinien przyspieszyć działanie sklepu, a zdarza się, że jest odwrotnie. Może tak się stać, gdy jest nieprawidłowo skonfigurowany, niedopasowany parametrami do specyfiki działania sklepu lub wchodzi w konflikt z innymi elementami systemu sklepu internetowego.

    W codziennej pracy sklepu wygląda to tak. Promocja się skończyła, a część Klientów nadal widzi przekreśloną cenę, bo strona kategorii pochodzi z kopii zapisanej w trakcie promocji. Moduł cache całych stron nie ma wyjątku dla koszyka, więc Klient po dodaniu produktu widzi coś innego, niż wybrał. Po włączeniu łączenia plików JavaScript przestaje działać wybór punktu odbioru albo moduł płatności, bo jego skrypt nie radzi sobie po połączeniu z innymi.

    Czy pamięć cache jest ważna? Tak, bo bez niej sklep na PrestaShop przy każdym wejściu składa każdą stronę od zera. Pomaga jednak tylko wtedy, gdy jest dobrze ustawiona i dopasowana do tego, jak często zmieniają się ceny i stany magazynowe w Twoim sklepie.

    Nie każdy wolny sklep to wina cache. Wolny panel administracyjny potrafi mieć zupełnie inną przyczynę. Konflikty pamięci podręcznej z modułami i motywem najłatwiej wychwycić podczas audytu technicznego, bo ustawienia sklepu, serwera i modułów ogląda się wtedy razem, a nie każde osobno.

    Kobieta patrząca w ekran komputera

    Jak wyczyścić cache w PrestaShop?

    Pamiętajmy, że w przypadku systemu, jakim jest sklep internetowy, nie ma jednego magazynu cache, tylko jest ich kilka. Słysząc polecenie „strona jest nieaktualna, proszę wyczyścić cache”, możemy wpaść w pułapkę. Bo o który cache właściwie chodzi? Co właściwie mam wyczyścić i jak? Dlaczego po kliknięciu w panelu administracyjnym „wyczyść cache” nadal widzę nieaktualną wersję strony?

    Odpowiedź zależy od tego, gdzie leży stara kopia. Dlatego czyść pamięć podręczną po kolei, zaczynając od warstwy, którą obsłużysz sam:

    1. Wyczyść cache w panelu PrestaShop. Przycisk czyszczenia pamięci podręcznej znajdziesz na stronie „Wydajność”. Usuwa on m.in. skompilowane szablony Smarty, cache Symfony oraz połączone pliki CSS i JS motywu.
    2. Sprawdź stronę bez kopii w przeglądarce. Odśwież ją z pominięciem pamięci podręcznej (opis niżej) albo otwórz w oknie incognito. Jeśli tam widzisz nową cenę, stara kopia siedzi w przeglądarce Klienta.
    3. Wyczyść CDN i cache całych stron. Jeśli sklep korzysta z CDN albo z modułu cache całych stron, wyczyść je w ich panelach, bo przycisk w panelu PrestaShop zwykle ich nie obejmuje.
    4. Ręczne czyszczenie zostaw programiście. Usuwanie zawartości folderu var/cache na serwerze to zadanie dla osoby z dostępem do serwera i wiedzą, co tam leży (konfiguracja PrestaShop).

    Bywa, że po czyszczeniu cache sklep zamiast nowej wersji pokazuje błąd 500. Co wtedy zrobić, przeczytasz w artykule o czyszczeniu cache bez błędu 500 w PrestaShop. Jeśli czyszczenie nie pomaga albo za każdym razem coś psuje, trzeba spojrzeć na sklep od strony kodu i serwera.

    Jak wyczyścić pamięć podręczną przeglądarki?

    Zanim odpiszesz Klientowi, że zmiana już działa, sprawdź ją bez kopii z pamięci podręcznej. W Chrome stronę z pominięciem zapisanych plików odświeżysz skrótem Shift + F5 albo Ctrl + Shift + R, a na Macu ⌘ + Shift + R. Okno usuwania danych przeglądania, w tym obrazów i plików z pamięci podręcznej, otworzysz skrótem Ctrl + Shift + Delete. Klientowi, który nadal widzi starą stronę, możesz zaproponować to samo.

    Otwarty laptop i wizualizacje jego różnych funkcji na kolorowych sześcianach 

    Cache czy wydajniejszy serwer: co bardziej przyspieszy sklep?

    To pytanie Paweł Kryst, Senior Programista w Convertis, rozbiera w pierwszym z filmów poniżej. Pamięć podręczna skraca pracę, którą serwer wykonuje przy każdym wejściu. Nie sprawi jednak, że słaby serwer udźwignie sklep, który przerósł jego możliwości, bo koszyk, konto Klienta i panel sklepu i tak powstają na bieżąco. Dlatego najpierw zmierz, gdzie sklep traci czas, a dopiero potem zdecyduj, czy poprawić ustawienia cache, czy zmienić serwer. Na co zwrócić uwagę przy serwerze, opisujemy w tekście o wyborze hostingu dla sklepu na PrestaShop.

    Od tej decyzji zależy sprzedaż. W badaniu Deloitte dla Google poprawa szybkości strony mobilnej o 0,1 s podniosła konwersję w sklepach o 8,4% (Milliseconds Make Millions). Jak mierzyć szybkość sklepu i co poprawiać w pierwszej kolejności, wyjaśniamy w tekście o Google PageSpeed Insights.

    Jak taka praca wygląda w sklepie, który rośnie, pokazuje case study JustNails. Cache to zresztą jedna z kilku dróg do szybszego sklepu, obok niej jest m.in. optymalizacja zdjęć. Jeśli chcesz wiedzieć, która zmiana da Twojemu sklepowi najwięcej, zacznij od audytu PageSpeed, który wskazuje przyczyny spowolnienia i układa poprawki od tych, które dadzą najwięcej.

    Żółty napis cache z klocków na czarnym tle z klocków

    Pamięć cache w PrestaShop od strony serwera i kodu

    Aby dobrze zrozumieć ten temat, zobacz filmiki, w których Paweł Kryst, Senior Programista w Convertis, omawia go szczegółowo.

    W pierwszej części Paweł mówi o tym, czym różnią się serwery HTTP, jaki serwer wybrać do swojego sklepu: Apache, Nginx, a może LiteSpeed? Czy mają w sobie mechanizmy cache’ujące i jak nimi sterować? Czy aby sklep działał szybciej, lepiej zastosować jakiś cache czy zakupić wydajniejszy serwer?

    W drugiej części Paweł opowiada o aplikacji PHP, dynamicznym generowaniu stron w HTML, optymalizacji ustawień w PrestaShop, rodzajach serwerów HTTP i modułach do PrestaShop do cache’owania (page cache itp.).

    Przyspiesz PrestaShop dzięki cache: podsumowanie i pierwsze kroki

    Pamięć podręczna w sklepie na PrestaShop składa się z kilku warstw, od przeglądarki Klienta po PHP na serwerze i każdą czyści się inaczej. Dobrze ustawiona przyspiesza sklep, a źle ustawiona pokazuje stare ceny, miesza koszyki albo psuje działanie modułów. Kiedy Klient widzi nieaktualną stronę, zacznij od pytania, w której warstwie leży stara kopia, a dopiero potem sięgaj po przycisk. Pierwszy krok zrobisz w kilka minut: otwórz stronę „Wydajność” w panelu i sprawdź, czy ustawienia odpowiadają tym z tego artykułu i czy tryb debugowania jest wyłączony.

    Jeśli potrzebujesz wsparcia programistycznego PrestaShop, odezwij się do nas. Przejdziemy przez ustawienia Twojego sklepu razem i wyjaśnimy, co z nich wynika, żeby następnym razem było wiadomo, który cache wyczyścić.

     

    Zobacz także:

    Horror programisty – przypadek prawdziwy i bohatersko wygrany po boju straszliwym, czyli PrestaShop i dziurawe moduły

    Jak pozyskać stałego klienta w sklepie internetowym?

    Jak przekonać klienta do zakupów? Poznaj potrzeby swojego klienta i wyróżnij się z konkurencji, albo giń